به بهانه پاسداشت فداکاری های شهید حججی و مدافعان حرم

شهدای مدافع حرم در امتداد شهدای دفاع مقدس و عاشورا

اصغر بهاری

« و يقول الله عزّوجلّ انا خليفته في اهله و من ارضاهم فقد ارضاني و من اسخطهم فقد اسخطنی»
« خداوند مي فرمايد من جانشين (شهيد) در خانواده او هستم، هر کس رضايت آنها را جلب کند، رضايت مرا جلب کرده و هر کس آنها را به خشم آورد مرا به خشم آورده است.»
پیامبر اکرم (ص) / بحارالانوار جلد 97 صفحه 13

مقدمه
بی تردید شهادت مظلومانه شهید محسن حججی نقطه عطفی را در تاریخ دفاع از اسلام و ارزش های اسلامی و شهید و شهادت رقم خواهد زد، جوان شجاع و فداکاری که غریبانه به شهادت رسید اما لحظه ای در خود احساس ترس راه نداد و عزت و شرف را به ایران و ایرانی هدیه کرد آن هم در شرایطی که برخی نمایندگان در حال زدن چوب حراج به عزت ایرانی و اسلامی ما بودند، یقینناً آنها را نه مصداق عصاره ی ملت بلکه تفاله های ملت باید خواند.
بگذریم! در این مقال که به ذکر جایگاه و منزلت شهدای مدافع حرم و کار ویژه های شهید و شهادت خواهیم پرداخت پرداختن به مسائلی همچون کارهای شنیع برخی نمایندگان هیچ جایگاهی ندارد و حتی مقایسه ی آنها جفا در حق شهدای مظلوم و فداکار است.
این روزها در خصوص دلایل حضور رزمندگان اسلام در سرزمین های سوریه و عراق و دفاع از اسلام که به عنوان «مدافعان حرم» مزیّن گردیده حرف و حدیث بسیار است، عده ای آن را مصداق جهاد در رکاب رسول الله می دانند و برخی دیگر صرفاً مشوق های مالی را دلیل این مهاجرت و جهاد در راه خدا می دانند، بدون شک استدلال گروه دوم بسیار سطحی و بدون پایه و اساس است چرا که اگر قرار بود کسی به خاطر دریافت پول جان خود را از دست بدهد نیازی نبود این همه خود را به مخاطره بیاندازد و یا به خارج از کشور برود در یکی از خیابانها و یا بزرگراههای کشور خود را در مقابل یک ماشین شاسی بلند می انداخت و چندین برابر حقوق مدافعان حرم پول دریافت می کرد، بنابراین این اظهارات از روی عناد و بعضاً از روی جهالت است که امیدوارم خداوند از نور هدایت خود آنها را بی بهره نسازد.
در این نوشتار بر آنیم ضمن تبیین جایگاه شهدای دوران دفاع مقدس و مدافعان حرم، اهداف و کار ویژه های آن را برشماری کرده و در پایان نیز به مقام و جایگاه خانواده های شهدا اشاره نماییم.

الف ـ کار ویژه های رزمندگان، جانبازان و شهدای دوران دفاع مقدس
کار ویژه های رزمندگان و شهدای دفاع مقدس بسیار است که از جمله آن می توان به تأمین امنیت کشور در برابر تهاجم دشمنان، دفاع از مرزها، دفاع از ارزشهای انقلاب اسلامی و... اشاره کرد، اما در این نوشتار دو مورد از آنها که «هویت بخشی به انقلاب» و « تثبیت تفکر جهاد و ولایتمداری و انتقال به نسل جدید» است بیشتر مورد توجه قرار می گیرد چرا که از نظر نگارنده این دو مقوله بستر ساز شکل گیری گروهی تحت عنوان مدافعان حرم است. در ذیل بطور مختصر به این دو مقوله مهم اشاره می نماییم:

الف- ۱: هویت بخشی به انقلاب
رزمندگان، جانبازان و شهدای 8 سال دفاع مقدس به انقلاب اسلامی ایران هویت بخشیدند،این اقدام و عمل رزمندگان و جانبازان و شهدای دفاع مقدس بود که به راه امام عمق بخشید و باعث ریشه دار شدن این حرکت انقلاب شد. شهدا با نثار خونشان و جانبازان سرافراز با تقدیم بخشی از وجودشان به این انقلاب معنا بخشیدند.
اوایل انقلاب نگاه به امام خمینی(ره)، به عنوان یک چهره و رهبر سیاسی بود اما در طول دفاع مقدس و ولایت پذیری رزمندگان و... باعث شد تا امام به عنوان یک رهبر دینی و معنوی به جهانیان معرفی شود. البته پیش از این، نفوذ امام در دلهای مردم و جوانان و عنایت خداوند باعث این ارتباط قوی گردیده بود.

امام در پاسخ به نامه ی قطعنامه ۵۹۸ میفرمایند:
«خون شهیدان برای ابد درس مقاومت به جهانیان داده است و خدا میداند که راه و رسم شهادت کور شدنی نیست، و این ملتها و آیندگان هستند که به راه شهیدان اقتدا خواهند نمود و همین تربت پاک شهیدان است که تا قیامت مزار عاشقان و عارفان و دلسوختگان و دارالشفای آزادگان خواهد بود.»

الف - ۲: تثبیت تفکر جهاد و ولایتمداری و انتقال به نسل جدید
اقدام و عمل رزمندگان، جانبازان و آزادگان عزیز، وصیت نامه های شهدا و رفتار پدران، مادران، همسران و فرزندان آنان باعث شد تا راه امام و انقلاب تبیین شود. امروزه وصیت نامه های شهدابه عنوان یک نقشه راه مورد توجه جوانان ما قرار گرفته است. مدافعان امروز حرم نتیجه خون شهدا و اقدام و عمل رزمندگان و جانبازان دوران دفاع مقدس و خانواده های آنان است.
دو بعد از ابعاد انقلاب یعنی جهاد و ولایت در جریان دفاع مقدس و توسط خون شهدا و جانفشانی رزمندگان تثبیت شد. این تثبیت جز بهوسیلهی کاری که شهدا و رزمندگان اسلام کردند و آثاری که از آنها با عنوان وصیتنامه و.. باقی ماند نمیتوان تثبیت شود. این عمل جز با خون و فدا کردن جان و تن امکان نداشت.
البته شهدا به فرموده امام ره هزارساله را یک شبه پیمودند و اقدام و عمل آنها به جوانان امروز ما درس شده و نتیجه این فرآیند شکل گیری نسلی مجاهد، ولایت مدار و شهادت طلب است که نمود بیرونی آن، مدافعان حرم هستند.

ب ـ اهداف و کارویژه های رزمندگان، جانبازان و شهدای مدافع حرم
مدافعان حرم اهل بیت علیهم االسلام یا به اختصار و مشهور به مدافعان حرم، نیروهای داوطلب و نظامی هستند که برای مبارزه با تروریستهای تکفیری درکشورهای سوریه و عراق و دفاع از حرم اهل بیت پیامبر اکرم(ص) به این کشورها اعزام و به ارتش این کشورها کمکهای مستشاری میکنند. این افراد بیشتر از کشورهای ایران، لبنان، افغانستان،عراق، سوریه ویمن هستند. این اصطلاح پس از تخریب مقبره حجر بن عدی توسط گروههای تروریستی (جبهه النصره) و تهدید بر حمله به حرم حضرت زینب (س) ، در اوایل ۱۳۹۲ وارد ادبیات اجتماعی ایران و کشورهای اسلامی شد.

ب-۱: اهداف مدافعان حرم
ـ جهاد در راه خدای برای حفظ اسلام
ـ پیروی از ولایت
ـ حفظ حریم اهل بیت
ـ تامین امنیت جمهوری اسلامی ایران
ـ دفاع از مساله بیت المقدس و مبارزه با رژیم صهیونیستی

ب.۲: کارویژه های مدافعان و شهدای مدافع حرم

ب-۲-۱: تاریخ سازی: همانگونه که حضرت امام (ره) فرمودند:«شهید قلب تاریخ است» شهدای مدافع حرم نیز تاریخ ساز شدند و برگ زرین دیگری بر تاریخ این مرزو بوم افزودند. مهاجرت برای جهاد و دفاع از دین اسلام و حرم اهل بیت افتخار بزرگی است که نصیب این شهیدان شده است.
این مهم در تاریخ ماندگار خواهد شد تا نسل های بعدی نیز به وجود چنین جوانان و انسانهایی بر خورد ببالد و تداوم بخش راه آنان شود. ثبت چنین اقدامی در تاریخ بی تردید بر فرهنگ غنی شیعه اثرگذار خواهد بود.
«این موضوع از ماجراهای عجیب و شگفتی های تاریخ است که جوانانی از ایران و کشورهای دیگر با ایمان و انگیزه قوی از همسر جوان و کودک خردسال و زندگی راحت خود می گذرند و در یک کشور غریب، در راه خدا مجاهدت میکنند و در این مسیر به شهادت می رسند.»

ب-۲- ۲: اثبات صداقت انقلاب اسلامی: شهدای مدافع حرم برای دفاع از اسلام و مسلمانان از خانه و کاشانه خود مهاجرت نموده و برای جهاد با ظالمان جان خود را در دست می گیرند تاصداقت انقلاب در دفاع از مظلوم را ثابت کنند. شهدای مدافع حرم کاری بالاتر از دفاع از وطن را انجام می دهند و آن ، صدور انقلاب و اثبات صداقت و حقانیت آن است.

ب-۲-۳: بیدار گری: شهدای مدافع حرم ما را از خواب بیدار می کنند و یا اینکه مواظب هستند که در این زمستان خطرناک در ورای لیبرالیسم و راحت طلبی و اشرافی گری خوابمان نبرد. شهدای مدافع حرم و شهدای انقلاب همواره به ما تلنگر می زنند که حواسمان به خودمان باشد تا در برابر خون این شهیدان مدیون نباشیم. این هم برای طبقات و بخش های مختلف جامعه متفاوت است، مثلا برای مسئولان توجه بیشتر به اهداف انقلاب، بیت المال و... برای خانم ها و البته آقایان عفاف و پاکدامنی، برای جوانان پاکدامنی و نزدیکی و قرب به خداوند پرهیز در فروغلتیدن در نفسانیات و... همه و همه در برابر این شهدا مسئول هستیم.

ب-۲-۴: امنیت آفرینی: یکی از مهمترین کارویژه های رزمندگان و شهدای مدافع حرم امنیت آفرینی است، تأمین امنیت منطقه و جهان و در پی آن امنیت داخلی جمهوری اسلامی ایران از برکات مبارزه و خون از این افراد است. اگر رزمندگان در عمق خاک دشمن در صدد دفاع از این مرز و بوم بر نمی آمدند می بایست در مرزهای کشور با تکفیرها درگیر می شدیم و قطعاً نا امنی از طرق جریان همرفت داخل کشور را متأثر می کرد. در امنیت بستر پیشرفت در ابعاد مادی و معنوی است در صورت وجود امنیت می توان انتظار پیشرفت های اقتصادی و... را داشت. لذا در ذیل جنبه های امنیت آفرینی مدافعان حرم مورد توجه قرارمی گیرد:

ب-۲-۴-۱: بستر سازی بر تقویت معنویت و ایمان مردم و بستر سازی برای پیشرفت های اقتصادی و...
رهبر معظم انقلاب در این خصوص می فرمایند:
" البتّه امروز متأسّفانه دنیاى اسلام از وحدت محروم است، دچار مشکلات و دچار درگیرى است. وقتى آشفتگى به میان آمد، وقتى درگیرى میان مسلمانها به وجود آمد، معنویّت هم کم میشود. معنویّت و ایمان، طبق منطق قرآن تا حدود زیادى به آرامش احتیاج دارد؛« هُوَ الَّذى اَنزَلَ السَّکینَةَ فى قُلوبِ المُؤمِنینَ لِیَزدادوا ایمانًا مَعَ ایمانِهم» وقتى سکینه بود، وقتى آرامش بود، وقتى امنیّت بود، نوبت میرسد به اینکه انسانها بر ایمان خود بیفزایند؛ با عمل صالح، با توجّه، با ذکر. وقتى در یک کشور اسلامى و در یک مجموعهى اسلامى، مردم بر جان خود، بر مال خود، بر امنیّت خود بیم دارند و مأمون نیستند، امنیّت ندارند، آنجا سکینه هم وجود ندارد؛ سکینه که نبود، این ازدیاد ایمان هم وجود ندارد؛ امروز مسلمانها دچار این وضعیّتند."

ب-۲-۴-۲: تأمین امنیت کشور
مقام معظم رهبری می فرمایند:
"... ایـن شـهدای شـما ایـن اسـت کـه اینهـا رفتنـد بـا دشـمنی مبـارزه کردنـد کـه اگـر اینهـا مبـارزه نمیکردنـد ایـن دشـمن میآمـد داخـل کشـور... اگـر جلویش گرفتـه نمیشـد مـا باید اینجـا در کرمانشاه و همـدان و بقیه اسـتانها بـا اینهـا میجنگیدیم و جلـوی اینهـا را میگرفتیم. در واقع ایـن شهدای عزیـز ما جـان خودشان را در راه دفاع از کشـور، ملت، دیـن، انقلاب اسلامی فـدا کردند."

ب-۲-۵: تقویت پایه های اقتدار نظام مقدس جمهوری اسلامی: مقام معظم رهبری ایمان بالای شهیدان مدافع حرم و صبر و بردباری خانواده های آنها را از جمله ابعاد این موضوع شگفت برشمردند و خاطرنشان کردند:
" یک بُعد دیگر این ماجرا، عناصر اقتدار نظام جمهوری اسلامی ایران است که بر پایه ایمان و عزم و اراده انسانهای مؤمن و مجاهد و شهدا استوار است. [رهبر انقلاب اسلامی با تأکید بر اینکه دشمنان نظام اسلامی هیچگاه توانایی درک و فهم پایه های اقتدار و توانمندی نظام را ندارند، گفتند:] شهدا و خانواده های آنان ستونهای صخرهوار نظام جمهوری اسلامی هستند و به همین علت است که نظام همواره در مواجهه با چالش های گوناگون، توانسته بر آنها غلبه کند."
ایشان با تأکید بر اینکه نحوه برخورد با دشمنان مستکبر باید براساس روحیه انقلابی باشد، خاطرنشان کردند:
” ایمان به خدا، اعتقاد به جهاد و انگیزه قوی جوانان مؤمن و انقلابی، منابع قدرت نظام اسلامی در جنگ نامتقارن با جبهه استکبار است و آنها با وجود آنکه آثار این منبع قدرت را می بینند اما از تحلیل حقیقت آن عاجزند بنابراین متوسل به شیوه های خشن و بیرحمانه می شوند."
رهبر انقلاب اسلامی، طراحی گروههای تروریستی تکفیری همچون داعش را نمونه ای از این شیوه های خشن برای مقابله با نظام اسلامی دانستند و گفتند:
" هدف اصلی از راه اندازی گروههای تروریستی تکفیری و اقدامات آنها در عراق و سوریه حمله به ایران بود اما قدرت نظام جمهوری اسلامی موجب شد آنها در همان عراق و سوریه زمینگیر شوند."

ب-۲-۶: احیاء و تقویت روحیه جهاد و شهادت طلبی در جامعه و جامعه اسلامی
ب-۲-۷: الگو سازی (مثال هدیه مدال المپیک شهدای مدافع حرم و...) مدافعان حرم با اقدام ارزشمند خود تبدیل به الگوهایی برای جوانان در داخل و خارج کشور شده اند. بسیاری از جوانان به تأسی از این عزیزان آرزویشان شرکت در جهاد و مبارزه برای حفظ حریم اهل بیت و انقلاب اسلامی است.
جوانان ورزشکار و هنرمند ایرانی مدالها وجوایز خودشان را به شهدای مدافع حرم تقدیم می کنند ، قهرمانانی همچون : کیانوش رستمی و سهراب مرادی (قهرمان وزنه برداری در المپیک)، خانم کیمیا علیزاده (قهرمان تکواندو ) و...

ب-۲-۸: تقویت محور مقاومت در منطقه، کمک به بیداری اسلامی و ممانعت از انحراف آن: در حالی که دشمن سعی داشت بیداری اسلامی به وجود آمده در منطقه را از طریق انحراف در اهداف ار مسیر اصلی خارج نموده و نقشه خود مبنی بر خاور میانه جدید را عملیاتی کرده و حکومت های دست نشانده ی خود را بر مسند قدرت بنشانند، این جوانان در کل محور مقاومت در منطقه با جانفشانی خود تمام نقشه های آنان از جمله ایجاد اختلاف شیعه و سنی را نقش بر آب کردند. هم اکنون نهضت انقلاب اسلامی در منطقه و جهان در حال تکثیر است.
ب-۲-۹: حفظ قداست حرم اهل بیت. هدف دشمن این بود که در نجف، کربلا، سامرا و کاظمین، اثری از حرم اهل بیت نماند. و اگر این مجاهدان در مقابل داعش و تروریستها در عراق و سوریه ایستادگی نمیکردند، امروز اثری از حرم اهل بیت نبود. مدافعان حرم، آمدند تا اعلام کنند اگر زمان اسارت حضرت زینب (س) در سال 61 هجری، نتوانستند ایشان را همراهی کنند، امروز جانشان را برای دفاع از حرم ایشان میدهند.
با حرکت عظیمی که این شهدا شکل دادند، مقدمات بسیج جهانی اسلام را به وجود آوردند. این شهدا با تاسی به اسلام و اقتدا به امام حسین(ع) در راه حقیقت قدم می گذارند. البته یک تفاوت بین شهدای دیروز و امروز است. شهدای امروز با شهدای جنگ هشت ساله تفاوت دارند چرا که اینها پرچمداران یک حرکت عظیم برای شکل دهی حکومت جهانی امام زمان(عج) هستند و این حرکت بزرگ شهدای مدافع حرم، خاک و جغرافیا نمیشناسد.

ب-۲-۱۰: جهانی سازی فرهنگ جهاد و شهادت (برد پیام مدافعان حرم از محدوده ی مرزها فراتر رفته است. در شرابطی که دشمن و نظام سلطه قصد دارد گفتمان لیبرال سرمایه داری و رفاه طلبی را در جهان نهادینه کند ـ جهانی سازی ـ این گروه از انسانهای وارسته توانستند با اقدام خود فرهنگ جهاد و شهادت و استکبار ستیزی را در دنیای اسلام و حتی جهان مطرح نموده و در صدد تبیین آن برآیند. این اقدامات مکمل نامه های مقام معظم رهبری به جوانان جهان و به ویژه غرب برای بیدار گری است.

ج. مقام شهدای مدافع حرم و خانواده های آنان
«حجتالاسلام و المسلمین علی شیرازی»نماینده رهبر معظم انقلاب در نیروی قدس سپاه در این خصوص نقل می کند:
در دیدار مقام معظم رهبری با جمعی از خانواده شهدای مدافع حرم، ایشان، خطاب به خانواده های مدافع حرم، فرمودند: آیا در زمان حیات شهید خود به این نکته توجه داشتید که آن ها از اولیاء الهی به شمار می روند؟ رهبر معظم انقلاب تاکید کردند شهیدی که در سوریه، عراق و در هرمکان و زمانی، شهید شده باشد همانند این است که جلوی در حرم امام حسین(ع) شهید شده است؛ چرا که اگر این شهیدان نبودند، اثری از حرم اهل بیت(ع) نبود.
مقام معظم رهبری در جای دیگری فرمودند:
«حقیقتاً هـم شـهدای شـما، هـم خانوادههـا، پـدران، مـادران و فرزنـدان آنـان، حـق بزرگی بر گـردن همـه ملت ایـران دارند. ایـن شـهدا امتیازاتـی دارند:
یکـی ایـن اسـت کـه اینهـا از حریـم اهل بیـت در عـراق و سـوریه دفـاع کردنـد و در ایـن راه بـه شـهادت رسـیدند...
امتیـاز دوم ایـن شـهدای شـما ایـن اسـت کـه اینهـا رفتنـد بـا دشـمنی مبـارزه کردنـد کـه اگـر اینهـا مبـارزه نمیکردنـد ایـن دشـمن میآمـد داخـل کشـور... اگـر جلویش گرفتـه نمیشـد مـا باید اینجـا در کرمانشاه و همـدان و بقیه اسـتانها بـا اینهـا میجنگیدیم و جلـوی اینهـا را میگرفتیم. در واقع ایـن شهدای عزیـز ما جـان خودشان را در راه دفاع از کشـور، ملت، دیـن، انقلاب اسلامی فـدا کردند.
امتیـاز سـوم هـم این اسـت کـه اینهـا در غربـت بـه شهادت رسیدند، ایـن هـم یـک امتیـاز بزرگـی اسـت، این هـم پیش خـدای متعـال فرامـوش نمیشـود». (بیانات رهبر انقلاب در دیدار خانواده شهدای مدافع حرم)

کوتاه سخن : خانواده های شهدای مدافع حرم با این اقدام خود و تربیت فرزندانی این چنین و ساختن همسرانی با اراده و مصصم، در وانفسای بی فرهنگی و لاابالی گری جهانی، یکبار دیگر اثبات کردند که: " از دامن زن، مرد به معراج میرسد."